Ostatnia sobota lipca 2018 roku.
To był dzień poświęcenia Krzyża Pamięci w Podbrzeziu. Kiedy dziś patrzę na to zdjęcie, wracają do mnie tamte chwile, tamto słońce i jego promienie…
Wtedy wielu mogło myśleć, że to, co robię prywatnie, to porywanie się z motyką na słońce. Dzisiaj, z perspektywy czasu i zrealizowanych dzieł wiem, że te promienie to nie było szaleństwo – to była jasna droga do celu, którą ktoś tam w górze dla nas wyznaczył.
Jutro, 4 listopada, mija dokładnie rok, odkąd nie ma wśród nas śp. Krystyny Adamowicz – legendarnej wileńskiej dziennikarki, strażniczki pamięci i osoby, która dla mnie była niedoścignionym wzorem i duchową mentorką.
Na tym zdjęciu siedzę ramię w ramię z dwoma moimi wielkimi Mentorkami. Po lewej stronie – śp. Krystyna Adamowicz. Po prawej – Pani Janina Gieczewska, nasza kolejna kresowa opoka, która zaledwie dwa miesiące temu, w zdrowiu i otoczona miłością, skończyła niesamowite 102 lata! Obie te niezwykłe Kobiety ukształtowały moją drogę.
W tamtych latach działałam jeszcze w pełni prywatnie, kierowana odruchem serca i obowiązkiem wobec przodków. Oficjalna, jednoosobowa Fundacja Pochówek i Pamięć powstała dopiero później – 25 mężnego maja 2021 roku – stając się formalną kontynuacją moich wcześniejszych, samodzielnych kroków. Śp. Krystyna Adamowicz od samego początku kibicowała tej misji. W swojej pracy dziennikarskiej niestrudzenie dociekała prawdy, badając skomplikowane powiązania rodzinne: szukała nitek łączących tych, których represjonowano i wywieziono na Syberię, z członkami tych samych rodzin, którzy zdecydowali się pozostać na Litwie. Dzisiaj, po latach poszukiwań w ramach Fundacji i odkrywania kolejnych biogramów, w pełni rozumiemy tę wielką prawdę, którą nam wskazywała: tak, Wileńszczyzna to jedna wielka Rodzina, jedno serce i jeden żywy organizm.
Dzisiaj, Pani Krystyno, w tę pierwszą rocznicę Pani odejścia, mam Pani tak wiele do powiedzenia… Tyle myśli krząta się w głowie, tyle spraw z mojej prywatnej, a nawet i małżeńskiej części życia układa się w spójną całość z tą wielką historią Kresów, o której tak pięknie Pani pisała.
Wiem, że gdzieś z góry spogląda Pani na nasze Podbrzezie i czuwa nad każdym uratowanym od zapomnienia nazwiskiem. O pewnych rzeczach opowiem światu z czasem – dziś przynoszę Pani przede wszystkim meldunek, że pamięć trwa i nie zgaśnie. Pod okiem takich Mentorek po prostu nie mogło być inaczej.
Zapraszam Państwa do prześledzenia tej wieloletniej kroniki pamięci poprzez publikacje dokumentujące naszą wspólną drogę:
Chronologia fundacyjnej misji i pamięci:
- Sierpień 2018 – Artykuł autorstwa samej śp. Krystyny Adamowicz, napisany tuż po poświęceniu krzyża w Podbrzeziu: https://l24.lt/pl/spoleczenstwo/item/258198-janina-starowieyska-groby-pradziadow-ocala-od-zapomnienia-boze-ty-byles-z-kazdym-ich-cierpieniem
- Reportaż Magazynu Wileńskiego o ratowaniu pamięci naszych przodków: http://www.magwil.lt/material,mogile-pradziada-ocalic-od-zapomnienia,462.html
- Listopad 2025 – Pożegnanie śp. Krystyny Adamowicz w Kurierze Wileńskim: https://kurierwilenski.lt/2025/11/04/zmarla-krystyna-adamowicz-do-ostatnich-chwil-byla-na-posterunku-w-sluzbie-polskosci/
- Wrzesień 2026 – Światowy Dzień Sybiraka w Podbrzeziu i kontynuacja wspólnego dzieła: https://kurierwilenski.lt/2026/09/15/swiatowy-dzien-sybiraka-w-podbrzeziu-obchody-rocznicowe/
„Człowiek żyje tak długo, jak długo trwa pamięć o nim”.
Odpoczywaj w pokoju, Droga Mentorko.
